ปรึกษากฎหมายทางแชทไลน์

สิทธิทายาทในมรดกที่ยังไม่ได้แบ่ง, ทายาทตายก่อนแบ่งมรดก, รับมรดกแทนที่ มาตรา 1639, 

*ศาลฎีกาชี้ ผู้คัดค้านที่ 1 มีสิทธิในมรดกนางผินตามกฎหมาย

ผู้คัดค้านที่ 1 ได้รับมรดกส่วนของนางหล่ำโดยตรง ไม่ใช่การรับมรดกแทนที่ ศาลจึงวินิจฉัยว่าผู้คัดค้านมีสิทธิร้องขอจัดการมรดกของนางผินได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1599*

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าผู้คัดค้านที่ 1 และที่ 3 มีส่วนได้เสียในทรัพย์มรดกของนางผิน ผู้ตาย โดยข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า นางผินมีบุตรหกคน ได้แก่ นางหล่ำ นางจ้อย นายหรุ่ม นายเริ่ม นายเล็ก และผู้ร้อง เมื่อนางผินถึงแก่ความตาย ทรัพย์มรดกตกแก่บุตรทั้งหก แต่ก่อนที่จะแบ่งมรดก นางหล่ำถึงแก่ความตาย ทรัพย์มรดกส่วนของนางหล่ำจึงตกแก่ผู้คัดค้านที่ 1 ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1599 ไม่ใช่การรับมรดกแทนที่ตามมาตรา 1639 ผู้คัดค้านที่ 1 จึงเป็นผู้มีสิทธิในทรัพย์มรดกของนางผินและร้องขอให้จัดการมรดกได้ ศาลอุทธรณ์พิพากษาถูกต้อง ฎีกาผู้ร้องฟังไม่ขึ้น

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3777/2538

เมื่อนางผิน ถึงแก่ความตายทรัพย์มรดกของนางผิน จึงตกได้แก่บุตรทั้งหกคนของนางผิน แต่ยังไม่ทันที่จะจัดการแบ่งทรัพย์มรดกกันระหว่างทายาทนางหล่ำ ก็ถึงแก่ความตายเสียก่อนทรัพย์มรดกส่วนที่เป็นของนางหล่ำ จึงตกได้แก่ผู้คัดค้านที่ 1 ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา1599กรณีเป็นเรื่องที่ผู้คัดค้านที่ 1ได้รับมรดกของนางหล่ำ โดยตรงไม่ใช่เป็นเรื่องที่ผู้คัดค้านที่ 1 เข้ารับมรดกแทนที่ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1639 ผู้คัดค้านที่ 1 จึงเป็นผู้มีส่วนได้เสียในทรัพย์มรดกของนางผิน ผู้ตายชอบที่จะร้องขอให้จัดการมรดกของนางผิน ผู้ตายได้

1.คำถาม:

ใครคือผู้มีสิทธิในทรัพย์มรดกของนางผิน และเพราะเหตุใดผู้คัดค้านที่ 1 จึงได้รับมรดกของนางหล่ำโดยตรง?

คำตอบ:

ผู้มีสิทธิในทรัพย์มรดกของนางผินคือบุตรทั้งหกคน ได้แก่ นางหล่ำ นางจ้อย นายหรุ่ม นายเริ่ม นายเล็ก และผู้ร้อง เมื่อถึงเวลานางหล่ำถึงแก่ความตายก่อนที่จะแบ่งมรดก ทรัพย์มรดกส่วนของนางหล่ำจึงตกแก่ผู้คัดค้านที่ 1 โดยตรงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1599 ไม่ใช่การรับมรดกแทนที่ตามมาตรา 1639

2.คำถาม:

เหตุใดศาลฎีกาจึงวินิจฉัยว่าผู้คัดค้านที่ 1 มีส่วนได้เสียในทรัพย์มรดกของนางผิน?

คำตอบ:

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าผู้คัดค้านที่ 1 มีส่วนได้เสียในทรัพย์มรดกของนางผิน เนื่องจากผู้คัดค้านที่ 1 เป็นทายาทผู้ได้รับมรดกของนางหล่ำโดยตรง ซึ่งมรดกส่วนนี้เป็นทรัพย์มรดกของนางผินที่ยังไม่ได้แบ่งระหว่างทายาท ศาลจึงเห็นว่าผู้คัดค้านที่ 1 มีสิทธิร้องขอให้จัดการมรดกของนางผินได้ตามกฎหมาย

*ผู้ร้องยื่นคำร้องขอว่า ผู้ร้องเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายของนางผิน  กับนายจันทร์  มีพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน 6 คน เมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม 2505นางผินถึงแก่ความตาย โดยมิได้ทำพินัยกรรมหรือตั้งผู้จัดการมรดกคือที่ดินโฉนดเลขที่ 740 ตำบลบางพึ่ง อำเภอบางประกงจังหวัดฉะเชิงเทรา การจัดการมรดกมีเหตุขัดข้อง ขอให้ตั้งผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกของนางผิน ผู้ตาย

*ผู้คัดค้านทั้งสามยื่นคำคัดค้านว่า ผู้คัดค้านที่ 1 เป็นบุตรนางหล่ำ  ผู้คัดค้านที่ 2 เป็นบุตรนายเล็ก และผู้คัดค้านที่ 3 เป็นบุตรนายจ้อย  โดยนางหล่ำ นายเล็ก และนายจ้อยเป็นบุตร นางผิน  เจ้ามรดก ผู้คัดค้านทั้งสามเป็นทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกของเจ้ามรดกโดยรับแทนที่บิดาหรือมารดา ผู้ร้องมีอายุมากไม่สะดวกต่อการเรียกประชุมทายาทเพื่อแบ่งมรดก ผู้ร้องยื่นคำร้องขอเป็นผู้จัดการมรดกโดยมิได้แจ้งให้ทายาทอื่นทราบ อีกทั้งผู้ร้องมีพฤติการณ์ในการยักยอกทรัพย์มรดก ขอให้ยกคำร้องขอของผู้ร้อง และตั้งผู้คัดค้านเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตาย

ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วมีคำสั่งตั้งนางชอบ ผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกของนางผิดน  ผู้ตาย ให้ผู้ร้องมีสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมายให้ยกคำคัดค้าน

ผู้คัดค้านทั้งสามอุทธรณ์

ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ตั้งนายจำลอง ผู้คัดค้านที่ 1 เป็นผู้จัดการมรดกนางผิน  ผู้ตายร่วมกับนางชอบ ผู้ร้อง นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามพิพากษาศาลชั้นต้น

ผู้ร้องฎีกา

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า มีปัญหาตามฎีกาของผู้ร้องว่าผู้คัดค้านที่ 1 และที่ 3 เป็นผู้มีส่วนได้เสียในทรัพย์มรดกของนางผิน ผู้ตายหรือไม่ข้อเท็จจริงรับฟังได้ในเบื้องต้นว่า นางหล่ำ  นางจ้อย  นายหรุ่ม นายเริ่ม  นายเล็ก  และผู้ร้องเป็นบุตรของนางผิน  เมื่อนางผินถึงแก่ความตายทรัพย์มรดกของนางผิน จึงตกได้แก่บุตรทั้งหกคนดังกล่าวแต่ยังไม่ทันที่จะจัดการแบ่งทรัพย์มรดกกันระหว่างทายาท นางหล่ำ ก็ถึงแก่ความตายเสียก่อน ทรัพย์มรดกส่วนที่เป็นของนางหล่ำจึงตกได้แก่ผู้คัดค้านที่ 1 ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1599 กรณีเป็นเรื่องที่ผู้คัดค้านที่ 1 ได้รับมรดกของนางหล่ำโดยตรงไม่ใช่เป็นเรื่องที่ผู้คัดค้านที่ 1 เข้ารับมรดกแทนที่ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1639 และอยู่ในลำดับที่ต่ำกว่าผู้ร้องดังที่ผู้ร้องฎีกาแต่อย่างใด ผู้คัดค้านที่ 1 จึงเป็นผู้มีส่วนได้เสียในทรัพย์มรดกของนางผินผู้ตาย ชอบที่จะร้องขอให้จัดการมรดกของนางผิดผู้ตาย ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้ว ฎีกาผู้ร้องฟังไม่ขึ้น

พิพากษายืน