| คำร้องขอเข้าเป็นคู่ความแทนที่ผู้มรณะ
คำร้องขอเข้าเป็นคู่ความแทนที่ผู้มรณะ ๑. การนั่งพิจารณาคดีต้องกระทําต่อหน้าคู่ความเพื่อให้กระบวนพิจารณาคดีของศาลเป็นไปด้วยความเที่ยงธรรม และคู่ความที่มาศาลจะได้รักษาผลประโยชน์ในเชิงคดีของเขา ๒. ถ้าในระหว่างการพิจารณาคดีของศาลปรากฏคู่ความฝ่ายใดมรณะให้ศาลสั่งเลื่อนการพิจารณาไปจนกว่าจะมีผู้เข้ามาแทนที่ผู้มรณะ ๓. ผู้มีสิทธิเข้าแทนที่คู่ความผู้มรณะได้แก่ทายาทของผู้มรณะ ผู้จัดการทรัพย์มรดกของผู้มรณะ หรือบุคคลอื่นใดที่ปกครองทรัพย์มรดกไว้ ๔. การเข้าแทนที่คู่ความผู้มรณะ บุคคลตามข้อ ๓ ยื่นคําขอโดยทําเป็นคําร้องเข้ามาเองภายใน ๑ ปี นับแต่วันที่คู่ความฝ่ายนั้นมรณะ หรือคู่ความฝ่ายที่มีชีวิตมีคําขอฝ่ายเดียวให้ศาลหมายเรียกให้เข้ามา ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งจึงได้บัญญัติเรื่องการพิจารณาคดีเกี่ยวกับคู่ความมรณะไว้ ๓ มาตราด้วยกันคือ มาตรา ๔๒, มาตรา ๔๓ และมาตรา ๔๔ ซึ่งมีข้อความดังนี้ มาตรา ๔๒ ถ้าคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งในคดีที่ค้างพิจารณาอยู่ในศาลได้มรณะเสียก่อนศาลพิพากษาคดี ให้ศาลเลื่อนการนั่งพิจารณาไปจนกว่าทายาทของผู้มรณะหรือผู้จัดการทรัพย์มรดกของผู้มรณะ หรือบุคคลอื่นใดที่ปกครองทรัพย์มรดกไว้จะได้เข้ามาเป็นคู่ความแทนที่ผู้มรณะ โดยมีคำขอเข้ามาเอง หรือโดยที่ศาลหมายเรียกให้เข้ามาเนื่องจากคู่ความฝายใดฝ่ายหนึ่งมีคําขอฝ่ายเดียว คําขอเช่นว่านี้จะต้องยื่นภายในกําหนดหนึ่งปีนับแต่วันที่คู่ความฝายนั้นมรณะ ถ้าไม่มีคําขอของบุคคลดังกล่าวมาแล้ว หรือไม่มีคําขอของคู่ความฝายใดฝ่ายหนึ่งภายในเวลาที่กําหนดไว้ ให้ศาลมีคําสั่งจําหน่ายคดีเรื่องนั้นเสียจากสารบบความ มาตรา ๔๓ ถ้าทายาทของผู้มรณะ หรือผู้จัดการทรัพย์มรดกของผู้มรณะหรือบุคคลอื่นใดที่ปกครองทรัพย์มรดกประสงค์จะขอเข้ามาเป็นคู่ความแทน ก็ให้ยื่นคําขอโดยทําเป็นคําร้องต่อศาลเพื่อการนั้น ในกรณีเช่นนี้ เมื่อศาลเห็นสมควร หรือเมื่อคู่ความฝายใดฝ่ายหนึ่งมีคําขอศาลอาจสั่งให้ผู้ที่จะเข้ามาเป็นคู่ความแทนนั้น แสดงพยานหลักฐานสนับสนุนคําขอเช่นว่านั้นได้ เมื่อได้แสดงพยานหลักฐานดังกล่าวนั้นแล้วให้ศาลมีคําสั่งอนุญาตหรือไม่อนุญาตในการที่จะเข้ามาเป็นคู่ความแทน มาตรา ๔๔ คําสั่งให้หมายเรียกบุคคลใดเข้ามาแทนผู้มรณะนั้น จะต้องกําหนดระยะเวลาพอสมควรเพื่อให้บุคคลนั้นมีโอกาสคัดค้านในศาลว่าตนมิได้เป็นทายาทของผู้มรณะหรือมิได้เป็นผู้จัดการทรัพย์มรดกหรือผู้ปกครองทรัพย์มรดกนั้น ทายาท ผู้จัดการทรัพย์มรดกหรือบุคคลผู้ถูกเรียกไม่จําต้องปฏิบัติตามหมายเช่นว่านั้นก่อนระยะเวลาที่กฎหมายกําหนดไว้เพื่อการยอมรับฐานะนั้นได้ล่วงพ้นไปแล้ว ถ้าบุคคลที่ถูกศาลหมายเรียกนั้น ยินยอมรับเข้ามาเป็นคู่ความแทนผู้มรณะให้ศาลจดรายงานพิสดารไว้และดําเนินคดีต่อไป ถ้าบุคคลนั้นไม่ยินยอมหรือไม่มาศาล ให้ศาลทําการไต่สวนตามที่เห็นสมควร ถ้าศาลเห็นว่าหมายเรียกนั้นมีเหตุผลฟังได้ ก็ให้ออกคําสั่งตั้งบุคคลผู้ถูกเรียกเป็นคู่ความแทนผู้มรณะแล้วดําเนินคดีต่อไป ถ้าศาลเห็นว่าข้อคัดค้านของบุคคลผู้ถูกเรียกมีเหตุผลฟังได้ ก็ให้ศาลสั่งเพิกถอนหมายเรียกนั้นเสีย และถ้าคู่ความฝายใดฝ่ายหนึ่งไม่สามารถเรียกทายาทอันแท้จริงหรือผู้จัดการทรัพย์มรดก หรือบุคคลที่ปกครองทรัพย์มรดกของผู้มรณะเข้ามาเป็นคู่ความแทนผู้มรณะได้ภายในกําหนดเวลาหนึ่งปี ก็ให้ศาลมีคําสั่งตามที่เห็นสมควรเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม ตัวอย่างที่ ๑ คำร้องขอเข้าแทนที่คู่ความที่มรณะ ข้อ ๑ คดีนี้โจทก์ได้มรณะลงก่อนที่ศาลจะมีคำพิพากษา และศาลได้มีคำสั่งจำหน่ายคดีชั่วคราว เนื่องจากโจทก์ถึงแก่กรรมด้วยโรคหัวใจล้มเหลว เมื่อวันที่ ๐๑ มกราคม ๒๕๕๘ รายละเอียดปรากฏตามใบมรณบัตร เอกสารท้องคำร้องหมายเลข ๑ ผู้ร้องเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของโจทก์ รายละเอียดปรากฏตามสำเนารายการเกี่ยวกับบ้านเอกสารท้ายคำร้องหมายเลข ๒ ผู้ร้องจึงขอกราบเรียนต่อศาล เพื่อขอเข้าเป็นคู่ความแทนที่โจทก์ในคดีนี้
ควรมิควรแล้วแต่จะโปรด
คำร้องขอให้ศาลหมายเรียกทายาทเข้ารับมรดกความแทนที่ ข้อ ๑ คดีนี้เนื่องจากจำเลยถึงแก่กรรมลงเมื่อวันที่ ๐๑ เดือน มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๙ ตามที่ศาลได้โปรดมีคำสั่งให้เลื่อนคดีไปเพื่อรอทายาทของจำเลยเข้ารับมรดกความแทนที่ เมื่อวันที่ ๐๑ เดือน มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๙ โจทก์ ได้ตรวจสอบแล้วปรากฏว่า นาย สมบูรณ์ สมบูรณ์สุข เป็นสามีโดยชอบด้วยกฎหมายของจำเลย รายละเอียดปรากฏตามสำเนาหนังสือสำคัญการสมรสตามเอกสารท้ายคำร้องที่โจทก์ได้ยื่นมาพร้อมคำร้องนี้แล้ว โจทก์ทั้งสอง จึงขอประทานกราบเรียนต่อศาลได้โปรดมีคำสั่งหมายเรียก นาย สมบูรณ์ สมบูรณ์สุข เข้าเป็นคู่ความแทนที่จำเลยในคดีนี้ด้วย ควรมิควรแล้วแต่จะโปรด
ตัวอย่างที่ ๓
คำร้องขอให้เรียกทายาทเข้ามาเป็นคู่ความแทนผู้มรณะ ข้อ ๑ คดีนี้จำเลยได้มรณะลงก่อนที่ศาลจะมีคำพิพากษา และศาลได้มีคำสั่งจำหน่ายคดีชั่วคราว ต่อมาได้มี นายกิตติ จำเจ ทายาทจำเลยได้ยื่นคำร้องต่อศาลนี้เพื่อให้ศาลมีคำสั่งตั้งเป็นผู้จัดการมรดกและศาลได้มีคำสั่งตั้งให้นายกิตติ จำเจ เป็นผู้จัดการมรดกของจำเลยแล้ว ตามสำเนาคำสั่งศาลเอกสารท้ายคำร้องหมายเลข ๑ ด้วยเหตุดังกล่าวจึงขอศาลได้โปรดมีคำสั่งเรียกนายจอห์นจำเจผู้จัดการมรดกของจำเลยเ ให้เข้ามาเป็นคู่ความแทนที่จำเลยต่อไปด้วย ควรมิควรแล้วแต่จะโปรด |
คดีมรดก ร้องศาลตั้งผู้จัดการมรดก