ReadyPlanet.com
bulletรับฟ้องคดีแพ่ง/อาญา
bulletพระราชบัญญัติ
bulletป.แพ่งและพาณิชย์
bulletป.อาญา ฎีกา
bulletป.วิอาญา
bulletป.วิแพ่ง
bulletป.กฎหมายที่ดิน
bulletป.รัษฎากร
bulletฟ้องหย่า
bulletอำนาจปกครอง
bulletนิติกรรม
bulletคดีมรดก
bulletอายุความฟ้องร้องคดี
bulletครอบครองปรปักษ์
bulletเอกเทศสัญญา
bulletเกี่ยวกับแรงงาน
bulletเกี่ยวกับคดีอาญา
bulletคดียาเสพติดให้โทษ
bulletตั๋วเงินและเช็ค
bulletห้างหุ้นส่วน-บริษัท
bulletคำพิพากษาและคำสั่ง
bulletทรัพย์สิน/กรรมสิทธิ์
bulletอุทธรณ์ฎีกา
bulletเกี่ยวกับคดีล้มละลาย
bulletเกี่ยวกับวิแพ่ง
bulletเกี่ยวกับวิอาญา
bulletการบังคับคดี
bulletคดีจราจรทางบก
bulletการเล่นแชร์ แชร์ล้ม
bulletอำนาจหน้าที่ระหว่างศาล
bulletมรรยาททนายความ
bulletถอนคืนการให้,เสน่หา
bulletข้อสอบเนติบัณฑิต
bulletคำพิพากษา 2550
bulletทรัพย์สินทางปัญญา
bulletสัญญาขายฝาก
bulletสำนักทนายความ
bulletป-อาญา มาตรา1- 398
bulletภาษาอังกฤษ
bulletการสมรสและการหมั้น
bulletแบบฟอร์มสัญญา
bulletข้อสอบเนติ-ปี2551-อาญา
bulletข้อสอบเนติ-ปี2551-แพ่งพาณิชย์
bulletข้อสอบเนติ-ปี2550-วิ-แพ่ง
bulletข้อสอบเนติ-ปี2550-วิ-อาญา
bulletข้อสอบเนติ-ปี2550-อาญา
bulletข้อสอบเนติ-ปี2550-แพ่งพาณิชย์
bulletข้อสอบเนติ-ปี2549-แพ่งพาณิชย์
bulletข้อสอบเนติ-ปี2548-แพ่งพาณิชย์
bulletข้อสอบเนติ-ปี2547-แพ่งพาณิชย์
bulletข้อสอบเนติ-ปี2546-แพ่งพาณิชย์
bulletข้อสอบเนติ-ปี2545-แพ่งพาณิชย์
bulletนิติกรรมสัญญา
bulletพระธรรมนูญศาล
bulletทรัพย์สิน-สามีภริยา
bulletบิดามารดา-รับรองบุตร
bulletคดีครอบครัว
bulletสัญญาระหว่างสมรส
bulletสิทธิครอบครองที่ดิน
bulletสัญญาซื้อขาย
bulletแปลงหนี้ใหม่
bulletการได้กรรมสิทธิ์
bulletคดีเรื่องบุตร
bulletเช่าซื้อรถยนต์
bulletถอนผู้จัดการมรดก
bulletฟ้องค่าทดแทน
bulletฟ้องหย่า-ฟ้องหย่า
bulletสินสมรส-สินสมรส
bulletบันดาลโทสะ
bulletเบิกความเท็จ
bulletสิทธิ-สัญญาเช่า
bulletค้ำประกัน
bulletเจ้าของรวม
bulletจำนอง
bulletลูกหนี้ร่วม
bulletคำพิพากษาฎีกาทั่วไป
bulletกระดานถาม-ตอบ
bulletป-กฎหมายยาเสพติด2564
bulletขนส่งทางทะเล
bulletสมรสเป็นโมฆะ
bulletสามีภริยา
bulletตัวการไม่เปิดเผยชื่อ
bulletทนายความของสภาจัดให้
bulletอาวุธปืน
bulletรับช่วงสิทธิ
bulletแพ่งมาตรา1-1755




ประกันภัยรถบรรทุกจ่ายค่าสินไหมเกินวงเงินคุ้มครอง ฟ้องเรียกเงินคืนจากผู้เอาประกันภัยและลูกจ้างได้หรือไม่ และมีอายุความกี่ปี

บริษัทประกันภัยจ่ายค่าสินไหมเกินวงเงินคุ้มครอง, สิทธิฟ้องเรียกเงินคืนจากผู้เอาประกันภัย, อายุความฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนส่วนเกิน, การจัดการงานนอกสั่งตามมาตรา 401, อายุความสิบปีตามมาตรา 193/30, ความแตกต่างระหว่างจัดการงานนอกสั่งกับรับช่วงสิทธิ, อายุความละเมิดหนึ่งปีตามมาตรา 448, นายจ้างร่วมรับผิดในการละเมิดของลูกจ้าง, รถบรรทุกชนรถบรรทุกและบ้านเสียหาย, ผู้เสียหายหลายรายจากอุบัติเหตุครั้งเดียว, ชำระหนี้ละเมิดแทนผู้ก่อความเสียหาย, สิทธิเรียกเงินทดรองจ่าย 

บทนำ

คำพิพากษาศาลฎีกานี้มีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับสิทธิของผู้รับประกันภัยในการเรียกเงินค่าสินไหมทดแทนที่ชำระเกินวงเงินคุ้มครองตามกรมธรรม์ประกันภัยคืนจากผู้เอาประกันภัยและลูกจ้างผู้ก่อให้เกิดความเสียหาย โดยมีประเด็นสำคัญเกี่ยวกับการจัดการงานนอกสั่งตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 401 และอายุความของสิทธิเรียกร้องให้ชดใช้เงินทดรองตามมาตรา 193/30

คดีเกิดจากจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นลูกจ้างของจำเลยที่ 2 ขับรถบรรทุกที่โจทก์รับประกันภัยไว้โดยประมาทเลินเล่อชนท้ายรถบรรทุกของบุคคลภายนอก แล้วเสียหลักพุ่งชนบ้านของผู้อื่นได้รับความเสียหาย เป็นการละเมิดครั้งเดียวกันแต่มีผู้เสียหายสองราย โจทก์ในฐานะผู้รับประกันภัยได้ชำระค่าสินไหมทดแทนรวม 751,400 บาท ทั้งที่กรมธรรม์กำหนดวงเงินคุ้มครองความเสียหายต่อทรัพย์สินของบุคคลภายนอกจำนวน 600,000 บาท ต่อครั้ง จึงมีเงินที่ชำระเกินวงเงินคุ้มครองจำนวน 151,400 บาท

ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยคือจำเลยทั้งสองต้องรับผิดชดใช้เงินส่วนที่เกินวงเงินคุ้มครองให้แก่โจทก์หรือไม่ และการฟ้องเรียกเงินดังกล่าวเป็นการรับช่วงสิทธิจากผู้เสียหายเพื่อเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนในมูลละเมิดซึ่งมีอายุความ 1 ปี หรือเป็นการใช้สิทธิเรียกร้องเงินทดรองอันเกิดจากการจัดการงานนอกสั่งซึ่งมีอายุความ 10 ปี

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการที่โจทก์ชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เสียหายทั้งสองรายมีผลทำให้หนี้อันเกิดจากมูลละเมิดที่จำเลยทั้งสองต้องรับผิดเป็นอันระงับไป อันเป็นการสมประโยชน์หรือความประสงค์ตามที่จะพึงสันนิษฐานได้ของจำเลยทั้งสอง ถือว่าเป็นการจัดการงานนอกสั่ง โจทก์จึงมีสิทธิเรียกเงินที่ได้ออกทดรองจัดการงานส่วนที่เกินวงเงินคุ้มครองจำนวน 151,400 บาท จากจำเลยทั้งสองได้ตามมาตรา 401

สิทธิเรียกร้องดังกล่าวไม่มีบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยอายุความกำหนดไว้โดยเฉพาะ จึงต้องบังคับตามมาตรา 193/30 ซึ่งมีอายุความ 10 ปี นับแต่วันที่โจทก์อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้ มิใช่อายุความละเมิด 1 ปี ตามมาตรา 448 วรรคหนึ่ง

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 502/2569 อ่านฎีกาฉบับเต็มได้ที่(คลิ๊ก)

ข้อเท็จจริงและความเป็นมาของคดี

จำเลยที่ 2 เป็นเจ้าของรถบรรทุกหมายเลขทะเบียน 72 - xxxx นครปฐม และทำสัญญาประกันวินาศภัยประเภท 1 ไว้กับโจทก์ โดยกรมธรรม์กำหนดความคุ้มครองความเสียหายต่อทรัพย์สินของบุคคลภายนอกจำนวน 600,000 บาท ต่อครั้ง

วันที่ 30 กันยายน 2562 ซึ่งอยู่ในระยะเวลาคุ้มครองตามกรมธรรม์ จำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นลูกจ้างหรือตัวแทนของจำเลยที่ 2 ขับรถบรรทุกคันที่เอาประกันภัยไปในทางการที่จ้างหรือตามที่จำเลยที่ 2 มอบหมายและยินยอม ไปตามถนนสายอู่ทอง – บ่อพลอย โดยประมาทเลินเล่อชนท้ายรถบรรทุกหมายเลขทะเบียน 83 - xxxx สุพรรณบุรี แล้วเสียหลักพุ่งชนบ้านของนางสี่ได้รับความเสียหาย

โจทก์ในฐานะผู้รับประกันภัยได้ชำระค่าสินไหมทดแทนสำหรับรถบรรทุกและบ้านที่ได้รับความเสียหาย ดังนี้

1. วันที่ 24 ธันวาคม 2562 ชำระค่ายกรถบรรทุก 12,500 บาท

2. วันที่ 26 ธันวาคม 2562 ชำระค่าอุปกรณ์เครื่องใช้ภายในบ้านแก่นางสี่ 33,900 บาท

3. วันที่ 30 มกราคม 2563 ชำระค่าซ่อมแซมรถบรรทุก 280,000 บาท

4. วันที่ 3 พฤษภาคม 2563 ชำระค่าขาดประโยชน์จากการใช้รถบรรทุกระหว่างซ่อมแซม 45,000 บาท

5. วันที่ 13 สิงหาคม 2563 ชำระค่าซ่อมแซมบ้านแก่ผู้รับจ้างซ่อมแซมบ้าน 380,000 บาท

รวมค่าสินไหมทดแทนสำหรับรถบรรทุก 337,500 บาท และสำหรับบ้าน 413,900 บาท รวมทั้งสิ้น 751,400 บาท เมื่อหักวงเงินคุ้มครองตามกรมธรรม์จำนวน 600,000 บาท จึงมีค่าสินไหมทดแทนที่โจทก์ชำระเกินวงเงินคุ้มครองจำนวน 151,400 บาท

โจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน 158,970 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 5 ต่อปี ของต้นเงิน 151,400 บาท นับถัดจากวันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์

จำเลยทั้งสองให้การขอให้ยกฟ้อง

ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ และศาลอุทธรณ์ภาค 7 พิพากษากลับให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินส่วนที่เกินวงเงินคุ้มครองจำนวน 151,400 บาท พร้อมดอกเบี้ย

จำเลยทั้งสองฎีกาโดยได้รับอนุญาตจากศาลฎีกา โดยมีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยว่าจำเลยทั้งสองต้องชดใช้เงินที่โจทก์ชำระค่าสินไหมทดแทนเกินวงเงินคุ้มครองหรือไม่ เพียงใด และฟ้องโจทก์ขาดอายุความหรือไม่

2.ประเด็นข้อกฎหมายและคำวินิจฉัยของศาลฎีกา

2.1 อุบัติเหตุครั้งเดียวที่มีผู้เสียหายสองรายต้องพิจารณาวงเงินคุ้มครองอย่างไร

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการที่จำเลยที่ 1 ขับรถบรรทุกคันที่โจทก์รับประกันภัยไว้ชนท้ายรถบรรทุกของผู้อื่น แล้วเสียหลักไปชนบ้านของนางสี่ได้รับความเสียหาย เป็นความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการละเมิดครั้งเดียวกัน แต่มีผู้เสียหายสองราย

โจทก์ในฐานะผู้รับประกันภัยมีหน้าที่ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่เจ้าของรถบรรทุกและเจ้าของบ้านที่ได้รับความเสียหายตามกรมธรรม์ประกันภัย

เมื่อโจทก์ชำระค่าสินไหมทดแทนสำหรับความเสียหายทั้งสองส่วนรวม 751,400 บาท เกินวงเงินคุ้มครองตามกรมธรรม์จำนวน 151,400 บาท จึงหาอาจแยกว่าส่วนที่เกินวงเงินคุ้มครองนั้นเป็นความเสียหายในส่วนใดได้ไม่ เนื่องจากความเสียหายทั้งสองส่วนเกิดขึ้นในคราวเดียวกัน

การพิจารณาเงินส่วนที่เกินวงเงินคุ้มครองในคดีนี้จึงต้องคำนึงถึงข้อเท็จจริงว่าความเสียหายทั้งหมดเกิดจากการละเมิดครั้งเดียวกัน และกรมธรรม์กำหนดวงเงินคุ้มครองไว้ต่อครั้ง

2.2 นายจ้างและลูกจ้างต้องรับผิดในผลแห่งละเมิดอย่างไร

ข้อเท็จจริงที่คู่ความไม่โต้แย้งกันในชั้นฎีการับฟังได้เป็นยุติว่า จำเลยที่ 1 เป็นลูกจ้างหรือตัวแทนของจำเลยที่ 2 และขับรถบรรทุกไปในทางการที่จ้างหรือตามที่จำเลยที่ 2 มอบหมายและยินยอม

จำเลยที่ 1 ขับรถโดยประมาทเลินเล่อจนทำให้ทรัพย์สินของบุคคลภายนอกได้รับความเสียหาย ส่วนจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นผู้เอาประกันภัยในฐานะนายจ้างต้องร่วมรับผิดในผลแห่งละเมิดดังกล่าว

เมื่อโจทก์ชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เสียหายทั้งสองรายแล้ว การชำระเงินดังกล่าวจึงมีผลทำให้หนี้อันเกิดจากมูลละเมิดที่จำเลยทั้งสองต้องรับผิดเป็นอันระงับไป

2.3 การชำระค่าสินไหมทดแทนส่วนเกินเป็นการจัดการงานนอกสั่งหรือไม่

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการที่โจทก์ชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เสียหายทั้งสองราย ทำให้หนี้อันเกิดจากมูลละเมิดที่จำเลยทั้งสองต้องรับผิดระงับไป อันเป็นการสมประโยชน์หรือความประสงค์ตามที่จะพึงสันนิษฐานได้ของจำเลยทั้งสอง

การกระทำดังกล่าวถือว่าเป็นการจัดการงานนอกสั่ง ซึ่งก่อให้เกิดหนี้ผูกพันจำเลยทั้งสองให้ต้องรับผิดชดใช้เงินค่าสินไหมทดแทนที่โจทก์ได้ออกทดรองจัดการงานไป

โจทก์จึงมีสิทธิเรียกเงินที่ได้ออกทดรองจัดการงานส่วนที่เกินวงเงินคุ้มครองตามกรมธรรม์ประกันภัยจำนวน 151,400 บาท จากจำเลยทั้งสองได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 401

2.4 เหตุใดการเรียกเงินทดรองจึงไม่ใช่การรับช่วงสิทธิในมูลละเมิด

จำเลยทั้งสองฎีกาโต้แย้งว่าฟ้องโจทก์ขาดอายุความ โดยอ้างอายุความละเมิด 1 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 448 วรรคหนึ่ง

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่ากรณีดังกล่าวมิใช่โจทก์รับช่วงสิทธิจากนางสี่มาฟ้องจำเลยทั้งสองให้รับผิดในมูลละเมิด แต่เป็นการใช้สิทธิเรียกร้องให้ชดใช้เงินทดรองอันเกิดจากการจัดการงานนอกสั่ง

ดังนั้น แม้การชำระเงินจะมีสาเหตุมาจากความเสียหายที่เกิดจากการละเมิด แต่สิทธิเรียกร้องที่โจทก์นำมาฟ้องในคดีนี้เป็นสิทธิเรียกเงินทดรองตามมาตรา 401 มิใช่การใช้สิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนในมูลละเมิดแทนผู้เสียหาย

2.5 อายุความเรียกเงินทดรองจ่ายส่วนเกินมีกำหนดกี่ปี

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าสิทธิเรียกร้องให้ชดใช้เงินทดรองอันเกิดจากการจัดการงานนอกสั่งไม่มีบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยอายุความบัญญัติไว้โดยเฉพาะ

จึงต้องบังคับตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/30 ซึ่งมีอายุความ 10 ปี นับแต่วันที่โจทก์อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้

กรณีจึงไม่อยู่ภายใต้อายุความละเมิด 1 ปี ตามมาตรา 448 วรรคหนึ่ง ดังที่จำเลยทั้งสองฎีกา

ศาลฎีกาเห็นพ้องกับศาลอุทธรณ์ภาค 7 ว่าฟ้องโจทก์ไม่ขาดอายุความ และการพิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน 151,400 บาท นั้นชอบแล้ว ฎีกาของจำเลยทั้งสองฟังไม่ขึ้น

2.6 การกำหนดดอกเบี้ยตามกฎหมายที่แก้ไขเพิ่มเติม

ศาลอุทธรณ์ภาค 7 พิพากษาให้จำเลยทั้งสองชำระดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จ โดยมิได้กำหนดให้ปรับเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยลดลงหรือเพิ่มขึ้นตามพระราชกฤษฎีกาที่ออกตามมาตรา 7 วรรคสอง แห่งพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พ.ศ. 2564

ศาลฎีกาเห็นว่าการกำหนดดอกเบี้ยดังกล่าวเป็นการไม่ชอบ จึงพิพากษาแก้ให้ดอกเบี้ยที่จำเลยทั้งสองต้องชำระปรับเปลี่ยนตามอัตราดอกเบี้ยที่กระทรวงการคลังกำหนดโดยตราเป็นพระราชกฤษฎีกา บวกด้วยอัตราเพิ่มร้อยละ 2 ต่อปี ทั้งนี้ ต้องไม่เกินอัตราร้อยละ 5 ต่อปี ตามคำขอของโจทก์

3. วิเคราะห์หลักกฎหมายและเหตุผลสำคัญของคำพิพากษา

3.1 หลักการจัดการงานนอกสั่งตามมาตรา 401

การจัดการงานนอกสั่งที่ศาลฎีกานำมาวินิจฉัยในคดีนี้มีสาระสำคัญอยู่ที่การที่โจทก์ออกเงินชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เสียหาย ซึ่งมีผลทำให้หนี้ละเมิดที่จำเลยทั้งสองต้องรับผิดระงับไป

การชำระเงินดังกล่าวจึงมิได้มีผลเฉพาะระหว่างโจทก์กับผู้เสียหาย แต่ยังทำให้จำเลยทั้งสองได้รับประโยชน์จากการระงับหนี้ที่ตนต้องรับผิด

เมื่อการดำเนินการนั้นเป็นการสมประโยชน์หรือความประสงค์ตามที่จะพึงสันนิษฐานได้ของจำเลยทั้งสอง ศาลฎีกาจึงถือว่าเป็นการจัดการงานนอกสั่งตามมาตรา 401

สาระสำคัญของบทบัญญัตินี้ในคดีดังกล่าวจึงอยู่ที่สิทธิของผู้จัดการงานในการเรียกเงินที่ได้ออกทดรองจัดการงานไป เมื่อการจัดการนั้นมีลักษณะและผลตามที่กฎหมายกำหนด

3.2 ความแตกต่างระหว่างสิทธิเรียกเงินทดรองกับสิทธิเรียกร้องในมูลละเมิด

การละเมิดในคดีนี้เกิดจากการขับรถโดยประมาทเลินเล่อของจำเลยที่ 1 ทำให้รถบรรทุกและบ้านของบุคคลภายนอกได้รับความเสียหาย

ส่วนสิทธิเรียกเงินทดรองของโจทก์เกิดจากการชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เสียหายจนทำให้หนี้ละเมิดของจำเลยทั้งสองระงับไป และการชำระเงินดังกล่าวเข้าลักษณะการจัดการงานนอกสั่ง

การจำแนกมูลหนี้ทั้งสองประเภทจึงมีความสำคัญต่อการกำหนดบทกฎหมายที่ใช้บังคับ โดยเฉพาะอายุความของสิทธิเรียกร้อง

ศาลฎีกาวินิจฉัยให้ใช้มาตรา 193/30 กับสิทธิเรียกเงินทดรองในคดีนี้ เพราะไม่มีบทบัญญัติกฎหมายกำหนดอายุความไว้โดยเฉพาะ มิใช่นำมาตรา 448 วรรคหนึ่ง ซึ่งเป็นบทบัญญัติเรื่องอายุความละเมิดมาใช้

3.3 หลักการพิจารณาความเสียหายจากการละเมิดครั้งเดียว

แม้อุบัติเหตุในคดีนี้ทำให้ทรัพย์สินของบุคคลภายนอกได้รับความเสียหายสองส่วน และโจทก์ชำระค่าสินไหมทดแทนแยกเป็นหลายรายการ แต่ความเสียหายทั้งหมดเกิดขึ้นจากการละเมิดครั้งเดียวกัน

ศาลฎีกาจึงวินิจฉัยว่าเงินที่ชำระเกินวงเงินคุ้มครองไม่อาจแยกได้ว่าเป็นความเสียหายในส่วนใด เนื่องจากความเสียหายของรถบรรทุกและบ้านเกิดขึ้นในคราวเดียวกัน

การวินิจฉัยดังกล่าวสัมพันธ์กับข้อกำหนดในกรมธรรม์ที่ให้ความคุ้มครองความเสียหายต่อทรัพย์สินของบุคคลภายนอกจำนวน 600,000 บาท ต่อครั้ง

3.4 หลักการกำหนดอายุความตามลักษณะของสิทธิเรียกร้อง

การกำหนดอายุความต้องพิจารณาว่าสิทธิเรียกร้องที่เจ้าหนี้นำมาฟ้องมีมูลหนี้ตามกฎหมายประเภทใด

ในคดีนี้ แม้ความเสียหายเดิมเกิดจากการละเมิด แต่เมื่อโจทก์ใช้สิทธิเรียกเงินทดรองอันเกิดจากการจัดการงานนอกสั่ง จึงต้องพิจารณาอายุความของสิทธิเรียกร้องประเภทดังกล่าว

เมื่อไม่มีบทบัญญัติเฉพาะกำหนดอายุความไว้ จึงใช้อายุความ 10 ปี ตามมาตรา 193/30 โดยเริ่มนับแต่วันที่อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้

3.5 ความสำคัญของคำพิพากษาต่อข้อพิพาทประกันภัย

คำพิพากษานี้แสดงให้เห็นว่าการพิจารณาสิทธิเรียกเงินค่าสินไหมทดแทนส่วนเกินวงเงินคุ้มครองต้องพิจารณาทั้งขอบเขตความคุ้มครองตามกรมธรรม์ ผลของการชำระเงินแก่ผู้เสียหาย และลักษณะของมูลหนี้ที่นำมาฟ้อง

หากการชำระเงินส่วนเกินมีผลทำให้หนี้ละเมิดของผู้ต้องรับผิดระงับไป และเป็นการจัดการงานนอกสั่งตามมาตรา 401 ผู้รับประกันภัยย่อมมีสิทธิเรียกเงินทดรองคืนตามหลักกฎหมายดังกล่าว

4.ผลทางกฎหมายและข้อพิจารณาจากแนวคำพิพากษา

4.1 สิทธิของผู้รับประกันภัยในการเรียกเงินส่วนเกินคืน

การชำระค่าสินไหมทดแทนเกินวงเงินคุ้มครองตามกรมธรรม์มิได้เป็นเหตุให้ผู้รับประกันภัยหมดสิทธิเรียกร้องเงินส่วนเกินเสมอไป

การพิจารณาต้องคำนึงถึงว่าการชำระเงินนั้นทำให้หนี้ที่ผู้ก่อความเสียหายต้องรับผิดระงับไป และเข้าลักษณะการจัดการงานนอกสั่งตามมาตรา 401 หรือไม่

4.2 การต่อสู้คดีเกี่ยวกับอายุความ

การต่อสู้คดีโดยอ้างอายุความละเมิด 1 ปี ต้องพิจารณาก่อนว่าสิทธิเรียกร้องที่โจทก์นำมาฟ้องเป็นสิทธิในมูลละเมิดหรือเป็นสิทธิเรียกร้องจากมูลหนี้ประเภทอื่น

ในคดีนี้ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าสิทธิเรียกร้องเป็นการเรียกเงินทดรองอันเกิดจากการจัดการงานนอกสั่ง จึงใช้อายุความ 10 ปี ตามมาตรา 193/30

4.3 ผลของการชำระค่าสินไหมทดแทนต่อหนี้ละเมิด

เมื่อผู้รับประกันภัยชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เสียหายจนทำให้หนี้ละเมิดของผู้ต้องรับผิดระงับไป ผลของการชำระเงินดังกล่าวย่อมเป็นข้อเท็จจริงสำคัญในการพิจารณาว่าเป็นการจัดการงานนอกสั่งหรือไม่

ในคดีนี้ศาลฎีกาเห็นว่าการชำระเงินเป็นการสมประโยชน์หรือความประสงค์ตามที่จะพึงสันนิษฐานได้ของจำเลยทั้งสอง จึงก่อให้เกิดหนี้ผูกพันให้ต้องชดใช้เงินที่โจทก์ออกทดรองจัดการงานไป

4.4 การกำหนดดอกเบี้ยในคำพิพากษา

การกำหนดดอกเบี้ยต้องเป็นไปตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่ใช้บังคับ และต้องไม่เกินคำขอของโจทก์

ศาลฎีกาจึงแก้ไขคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 7 เฉพาะส่วนดอกเบี้ยให้ปรับเปลี่ยนตามอัตราที่กฎหมายกำหนด โดยยังคงผลคำพิพากษาในส่วนที่ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินต้นจำนวน 151,400 บาท

สรุปผลคำพิพากษาของศาลทั้งสาม

1. ศาลชั้นต้น

พิพากษายกฟ้องโจทก์ ค่าฤชาธรรมเนียมให้เป็นพับ

2. ศาลอุทธรณ์

ศาลอุทธรณ์ภาค 7 พิพากษากลับเป็นว่า ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน 151,400 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ กับให้ร่วมกันใช้ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสองศาลแทนโจทก์ โดยกำหนดค่าทนายความรวม 8,000 บาท

3. ศาลฎีกา

วินิจฉัยว่าการชำระค่าสินไหมทดแทนส่วนที่เกินวงเงินคุ้มครองเป็นการจัดการงานนอกสั่งตามมาตรา 401 สิทธิเรียกร้องมีอายุความ 10 ปี ตามมาตรา 193/30 ฟ้องโจทก์ไม่ขาดอายุความ จำเลยทั้งสองต้องร่วมกันชำระเงิน 151,400 บาท โดยพิพากษาแก้เฉพาะดอกเบี้ยให้ปรับเปลี่ยนตามอัตราที่กระทรวงการคลังกำหนดโดยตราเป็นพระราชกฤษฎีกา บวกด้วยอัตราเพิ่มร้อยละ 2 ต่อปี แต่ไม่เกินอัตราร้อยละ 5 ต่อปีตามคำขอของโจทก์ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 7 ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ

สรุปข้อคิดทางกฎหมาย

คำพิพากษาศาลฎีกาคดีนี้มีสาระสำคัญเกี่ยวกับสิทธิของผู้รับประกันภัยในการเรียกเงินค่าสินไหมทดแทนที่ชำระเกินวงเงินคุ้มครองตามกรมธรรม์ โดยการพิจารณาสิทธิเรียกร้องต้องคำนึงถึงผลของการชำระเงินและลักษณะของมูลหนี้ตามกฎหมาย

เมื่อการชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เสียหายมีผลทำให้หนี้ละเมิดของผู้ก่อความเสียหายและนายจ้างระงับไป และเป็นการสมประโยชน์หรือความประสงค์ตามที่จะพึงสันนิษฐานได้ของบุคคลทั้งสอง การกระทำดังกล่าวย่อมเข้าลักษณะการจัดการงานนอกสั่งตามมาตรา 401

สิทธิเรียกร้องให้ชดใช้เงินทดรองอันเกิดจากการจัดการงานนอกสั่งในคดีนี้ไม่มีบทบัญญัติแห่งกฎหมายกำหนดอายุความไว้โดยเฉพาะ จึงมีอายุความ 10 ปี ตามมาตรา 193/30 มิใช่อายุความละเมิด 1 ปี ตามมาตรา 448 วรรคหนึ่ง

การจำแนกมูลหนี้ให้ถูกต้องจึงมีผลสำคัญต่อการกำหนดสิทธิเรียกร้อง บทกฎหมายที่ใช้บังคับ และอายุความในการฟ้องคดี

ประเด็นสำคัญที่สุดของคดีนี้

ประเด็นกฎหมายสำคัญของคดีนี้เกี่ยวข้องกับการแยกแยะว่า การที่บริษัทประกันภัยชำระค่าสินไหมทดแทนเกินวงเงินคุ้มครองตามกรมธรรม์ เป็นการรับช่วงสิทธิจากผู้เสียหายมาฟ้องเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนในมูลละเมิด หรือเป็นการจัดการงานนอกสั่งซึ่งก่อให้เกิดสิทธิเรียกเงินทดรองจ่ายคืนจากผู้ต้องรับผิด

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการชำระเงินดังกล่าวทำให้หนี้ละเมิดของจำเลยทั้งสองระงับไป และเป็นการสมประโยชน์หรือความประสงค์ตามที่จะพึงสันนิษฐานได้ของจำเลยทั้งสอง จึงเป็นการจัดการงานนอกสั่งตามมาตรา 401 ซึ่งมีอายุความ 10 ปี ตามมาตรา 193/30 มิใช่อายุความละเมิด 1 ปี ตามมาตรา 448 วรรคหนึ่ง

มาตรากฎหมายสำคัญที่ใช้วินิจฉัยในคดีนี้ ได้แก่ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 401 มาตรา 193/30 และมาตรา 448 วรรคหนึ่ง

คำสำคัญที่สุดที่เป็นแก่นของคดี

1. การจัดการงานนอกสั่งตามมาตรา 401

การที่ผู้รับประกันภัยชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เสียหายจนทำให้หนี้ละเมิดของผู้ต้องรับผิดระงับไป และเป็นการสมประโยชน์หรือความประสงค์ตามที่จะพึงสันนิษฐานได้ของผู้ต้องรับผิด ถือเป็นการจัดการงานนอกสั่งซึ่งก่อให้เกิดสิทธิเรียกเงินทดรองส่วนที่เกินวงเงินคุ้มครองคืน

2. อายุความเรียกเงินทดรอง 10 ปี ตามมาตรา 193/30

สิทธิเรียกร้องให้ชดใช้เงินทดรองอันเกิดจากการจัดการงานนอกสั่งซึ่งไม่มีกฎหมายกำหนดอายุความไว้โดยเฉพาะ มีอายุความ 10 ปี นับแต่วันที่อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้ มิใช่อายุความละเมิด 1 ปี ตามมาตรา 448 วรรคหนึ่ง

หมายเหตุวิเคราะห์หลักกฎหมาย

คำพิพากษาศาลฎีกาคดีนี้มีประเด็นสำคัญเกี่ยวกับการจำแนกลักษณะของสิทธิเรียกร้องในกรณีผู้รับประกันภัยชำระค่าสินไหมทดแทนเกินวงเงินคุ้มครองตามกรมธรรม์ โดยศาลฎีกามิได้พิจารณาเพียงว่าความเสียหายมีต้นเหตุมาจากการกระทำละเมิด แต่พิจารณาถึงผลทางกฎหมายของการชำระเงินว่าเป็นการจัดการงานนอกสั่งอันก่อให้เกิดสิทธิเรียกเงินทดรองจ่ายคืนหรือไม่

ประการแรก การชำระค่าสินไหมทดแทนเกินวงเงินคุ้มครองมิได้หมายความว่าผู้รับประกันภัยจะมีสิทธิเรียกเงินส่วนเกินคืนได้ในทุกกรณี หากแต่ต้องพิจารณาว่าการชำระเงินดังกล่าวมีลักษณะเป็นการจัดการงานนอกสั่งตามกฎหมายหรือไม่ ในคดีนี้ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เสียหายทั้งสองรายทำให้หนี้อันเกิดจากมูลละเมิดที่จำเลยทั้งสองต้องรับผิดระงับไป และเป็นการสมประโยชน์หรือความประสงค์ตามที่จะพึงสันนิษฐานได้ของจำเลยทั้งสอง จึงเข้าลักษณะการจัดการงานนอกสั่งตามมาตรา 401

ประการที่สอง ต้องแยกสิทธิเรียกร้องอันเกิดจากการจัดการงานนอกสั่งออกจากสิทธิเรียกร้องในมูลละเมิด แม้การจัดการงานนอกสั่งจะมีความเกี่ยวข้องกับหนี้ละเมิดเดิม แต่สิทธิเรียกเงินทดรองจ่ายคืนมีมูลหนี้ต่างจากสิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนของผู้เสียหาย การวินิจฉัยอายุความจึงต้องพิจารณาจากสิทธิเรียกร้องที่โจทก์นำมาฟ้อง มิใช่พิจารณาเพียงสาเหตุที่ทำให้เกิดความเสียหาย

ประการที่สาม การกำหนดอายุความเป็นผลโดยตรงจากการจำแนกมูลหนี้ เมื่อสิทธิเรียกร้องของผู้รับประกันภัยในคดีนี้เป็นสิทธิเรียกเงินทดรองอันเกิดจากการจัดการงานนอกสั่ง และไม่มีกฎหมายบัญญัติอายุความไว้โดยเฉพาะ จึงต้องใช้อายุความ 10 ปี ตามมาตรา 193/30 นับแต่วันที่อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้ มิใช่อายุความละเมิด 1 ปี ตามมาตรา 448 วรรคหนึ่ง

ประการที่สี่ กรณีมีผู้เสียหายหลายรายจากการละเมิดครั้งเดียวกัน ต้องพิจารณาขอบเขตความคุ้มครองตามกรมธรรม์ประกอบด้วย ในคดีนี้กรมธรรม์กำหนดวงเงินคุ้มครองความเสียหายต่อทรัพย์สินของบุคคลภายนอกจำนวน 600,000 บาท ต่อครั้ง ศาลฎีกาจึงพิจารณาค่าสินไหมทดแทนที่ชำระแก่ผู้เสียหายทั้งสองรายรวมกัน และเห็นว่าไม่อาจแยกเงินส่วนที่เกินวงเงินคุ้มครองว่าเป็นความเสียหายของผู้เสียหายรายใดโดยเฉพาะ เนื่องจากความเสียหายทั้งสองส่วนเกิดขึ้นในคราวเดียวกัน

ประการสุดท้าย การกำหนดดอกเบี้ยตามคำพิพากษาต้องสอดคล้องกับกฎหมายที่ใช้บังคับ ศาลฎีกาจึงแก้ไขคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 7 เฉพาะส่วนดอกเบี้ย โดยให้ปรับเปลี่ยนอัตราตามพระราชกฤษฎีกาที่ออกตามบทบัญญัติกฎหมายที่เกี่ยวข้อง บวกด้วยอัตราเพิ่มร้อยละ 2 ต่อปี และต้องไม่เกินอัตราร้อยละ 5 ต่อปีตามคำขอของโจทก์

ข้อพึงพิจารณาจากคำพิพากษานี้คือ ในการฟ้องเรียกเงินคืนหรือการต่อสู้คดีเกี่ยวกับค่าสินไหมทดแทนส่วนเกินวงเงินประกันภัย จำเป็นต้องพิจารณาลักษณะของสิทธิเรียกร้องและข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการชำระหนี้ให้ชัดเจน เพราะการจำแนกมูลหนี้เป็นการรับช่วงสิทธิในมูลละเมิดหรือการจัดการงานนอกสั่ง ย่อมส่งผลโดยตรงต่อบทกฎหมายและอายุความที่ใช้บังคับ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

1. คำถาม

บริษัทประกันภัยจ่ายค่าสินไหมทดแทนเกินวงเงินคุ้มครองตามกรมธรรม์แล้วสามารถฟ้องเรียกเงินส่วนเกินคืนได้หรือไม่

คำตอบ

บริษัทประกันภัยมีสิทธิเรียกเงินส่วนเกินคืนได้เมื่อการชำระค่าสินไหมทดแทนเข้าลักษณะการจัดการงานนอกสั่งตามมาตรา 401 ดังเช่นคดีนี้ที่โจทก์ชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เสียหายสองรายรวม 751,400 บาท ทั้งที่วงเงินคุ้มครองตามกรมธรรม์มีเพียง 600,000 บาท ต่อครั้ง การชำระเงินทำให้หนี้ละเมิดของจำเลยทั้งสองระงับไป และเป็นการสมประโยชน์หรือความประสงค์ตามที่จะพึงสันนิษฐานได้ของจำเลยทั้งสอง ศาลฎีกาจึงวินิจฉัยว่าโจทก์มีสิทธิเรียกเงินส่วนเกินจำนวน 151,400 บาท คืนจากจำเลยทั้งสอง

2. คำถาม

การจัดการงานนอกสั่งแตกต่างจากการรับช่วงสิทธิในมูลละเมิดอย่างไร

คำตอบ

การจัดการงานนอกสั่งในคดีนี้เกิดจากการที่โจทก์ชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เสียหายจนทำให้หนี้ละเมิดของจำเลยทั้งสองระงับไป และเป็นการดำเนินการที่สมประโยชน์หรือความประสงค์ตามที่จะพึงสันนิษฐานได้ของจำเลยทั้งสอง จึงก่อให้เกิดสิทธิเรียกเงินทดรองจ่ายคืนตามมาตรา 401 ศาลฎีกาวินิจฉัยว่ากรณีดังกล่าวมิใช่การรับช่วงสิทธิจากนางสี่มาฟ้องจำเลยทั้งสองให้รับผิดในมูลละเมิด ความแตกต่างของมูลหนี้จึงมีผลโดยตรงต่อการกำหนดอายุความของสิทธิเรียกร้อง

3. คำถาม

บริษัทประกันภัยฟ้องเรียกเงินค่าสินไหมทดแทนส่วนเกินมีอายุความกี่ปี

คำตอบ

เมื่อสิทธิเรียกร้องเป็นการเรียกเงินทดรองอันเกิดจากการจัดการงานนอกสั่งตามมาตรา 401 และไม่มีกฎหมายกำหนดอายุความไว้โดยเฉพาะ ย่อมมีอายุความ 10 ปี ตามมาตรา 193/30 โดยเริ่มนับแต่วันที่เจ้าหนี้อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการฟ้องเรียกเงินส่วนเกินในคดีนี้มิใช่การรับช่วงสิทธิจากผู้เสียหายมาฟ้องให้จำเลยรับผิดในมูลละเมิด จึงไม่ใช้อายุความ 1 ปี ตามมาตรา 448 วรรคหนึ่ง และฟ้องโจทก์ไม่ขาดอายุความ

4. คำถาม

อุบัติเหตุรถยนต์ครั้งเดียวมีผู้เสียหายหลายราย บริษัทประกันภัยต้องแยกวงเงินคุ้มครองตามจำนวนผู้เสียหายหรือไม่

คำตอบ

ในคดีนี้กรมธรรม์ประกันภัยกำหนดวงเงินคุ้มครองความเสียหายต่อทรัพย์สินของบุคคลภายนอกจำนวน 600,000 บาท ต่อครั้ง แม้อุบัติเหตุจะทำให้รถบรรทุกและบ้านของบุคคลภายนอกได้รับความเสียหายและมีผู้เสียหายสองราย แต่ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าความเสียหายทั้งหมดเกิดจากการละเมิดครั้งเดียวกัน เงินค่าสินไหมทดแทนที่โจทก์ชำระเกินวงเงินคุ้มครองจำนวน 151,400 บาท จึงไม่อาจแยกได้ว่าเป็นความเสียหายส่วนใดโดยเฉพาะ เนื่องจากความเสียหายทั้งสองส่วนเกิดขึ้นในคราวเดียวกัน

ฎีกา 502/2569 บริษัทประกันภัยจ่ายค่าสินไหมเกินวงเงินคุ้มครอง ยังมีสิทธิฟ้องเรียกเงินส่วนเกินคืนจากผู้เอาประกันภัยและลูกจ้าง  ลูกจ้างขับรถบรรทุกโดยประมาทชนรถบรรทุกอีกคันแล้วเสียหลักพุ่งชนบ้านผู้อื่น บริษัทประกันภัยชำระค่าสินไหมทดแทนรวม 751,400 บาท แต่กรมธรรม์คุ้มครองความเสียหายต่อทรัพย์สินเพียง 600,000 บาท ต่อครั้ง เงินส่วนเกิน 151,400 บาท ทำให้หนี้ละเมิดของนายจ้างและลูกจ้างระงับไป ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเป็นการจัดการงานนอกสั่งตามมาตรา 401 



ตัวบทมาตราแพ่ง

ผู้จัดการมรดกร่วมถอนตัวหนึ่งคน, ผู้จัดการมรดกที่เหลือมีอำนาจหรือไม่, ผู้จัดการมรดกคนเดียวจัดการทรัพย์มรดกได้หรือไม่
เจ้าหนี้ขอให้บังคับคดีต่อไปได้หรือไม่, การยึดที่ดินที่โอนกรรมสิทธิ์ให้บุคคลอื่น, ขั้นตอนขอยึดทรัพย์ต่อเจ้าพนักงานบังคับคดี
การดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำตามมาตรา 144, บริษัทประกันภัยฟ้องเรียกเงินคืน, การเรียกค่าเสียหายส่วนแรกตามกรมธรรม์
เจ้าหนี้ยึดทรัพย์เกินจำนวนหนี้ได้หรือไม่, การยึดที่ดินราคาเกินหนี้ตามคำพิพากษา, ลูกหนี้ขอเพิกถอนการยึดทรัพย์ได้หรือไม่,
ทางจำเป็นในที่ดินถูกปิดล้อม เมื่อสิทธิตามการแบ่งแยกที่ดินหมดไปแล้ว เจ้าของที่ดินจะขอเปิดทางผ่านที่ดินผู้อื่นได้หรือไม่ และศาลกำหนดความกว้างของทางอย่างไร
มูลคดีเกิดขึ้นที่ใด, ฟ้องบริษัทประกันภัยที่ศาลใด, เขตอำนาจศาลคดีประกันภัยรถยนต์
การใช้สิทธิฟ้องคดีและยื่นฟื้นฟูกิจการเป็นละเมิดหรือไม่ เมื่อผู้ลงทุนบอกล้างการลงทุนหลังพบข้อกล่าวหาตกแต่งบัญชี
โอนเงินผิดบัญชี ธนาคารต้องคืนเงินหรือไม่ สิทธิของผู้โอนผิดและอำนาจฟ้องเรียกเงินคืนตามกฎหมายเมื่อเงินยังไม่ถูกถอนจากบัญชี
กลุ่มออมทรัพย์หมู่บ้านเป็นหุ้นส่วนหรือสัญญาฝากเงิน ผู้ฝากมีสิทธิเรียกเงินคืนจากประธานและเหรัญญิกของกลุ่มได้หรือไม่
ทนายความยังมีอำนาจดำเนินคดีหลังความตายของคู่ความหรือไม่ วิเคราะห์หลักกฎหมายการสิ้นสุดอำนาจตัวแทน การเข้าเป็นคู่ความแทน และผลของการไม่ดำเนินการภายในกำหนด
กรรมการบริษัทติดคุกเพียงคนเดียว บริษัทไร้ผู้แทนได้หรือไม่ ศาลมีอำนาจตั้งผู้แทนชั่วคราวแทนกรรมการตามกฎหมายหรือไม่
ผู้พิทักษ์มีสิทธิรับบำเหน็จตกทอดแทนผู้ตายหรือไม่ หากไม่ได้เป็นผู้อุปการะโดยแท้จริงและความตายไม่ได้ทำให้ขาดการอุปการะตามกฎหมาย
สัญญาติดตามทรัพย์มรดกที่คิดค่าตอบแทนจากส่วนแบ่งมรดกเป็นโมฆะหรือไม่ ศาลฎีกาวางหลักเรื่องความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีไว้อย่างไร
พินัยกรรมของคนไร้ความสามารถมีผลใช้บังคับได้หรือไม่ เมื่อศาลเคยมีคำสั่งให้เป็นคนเสมือนไร้ความสามารถภายหลัง
พินัยกรรมไม่มีคำว่าเผื่อตายเป็นโมฆะหรือไม่ และสิทธิปลูกสร้างบนที่ดินผู้อื่นที่ไม่จดทะเบียนมีผลอย่างไร
คนเสมือนไร้ความสามารถ ผู้พิทักษ์มีอำนาจทำการแทนได้หรือไม่ หากยังไม่เกิดเหตุจริง ศาลมีอำนาจอนุญาตล่วงหน้าเพียงใด
ประกันภัยรถยนต์ปฏิเสธความรับผิดได้หรือไม่เมื่อมีการลากจูงรถ ศาลวินิจฉัยอย่างไร บุคคลภายนอกเรียกร้องค่าสินไหมได้หรือไม่ตามหลักกฎหมายประกันภัย
ผู้ว่าจ้างต้องรับผิดแทนผู้รับจ้างหรือไม่ ฟ้องแย้งเกี่ยวบุคคลภายนอกพิจารณาได้เพียงใด หลักกฎหมายมาตรา 428 และข้อจำกัดฟ้องแย้งในคดีแพ่ง
การเลิกรับบุตรบุญธรรมมีผลเมื่อใด? วิเคราะห์ฎีกาเรื่องสิทธิรับมรดกและอำนาจศาลในการแต่งตั้งผู้จัดการมรดกอย่างละเอียด
ผู้จัดการมรดกขายทรัพย์มรดกแล้วนำเงินเข้าบัญชีตนเอง เป็นยักยอกหรือไม่ และมีขอบเขตอำนาจเพียงใดในการจัดการมรดก
สิทธิจัดการศพพระภิกษุเป็นของใคร? ทายาทไม่มีสิทธิเมื่อทรัพย์ตกเป็นของวัดตามกฎหมาย
หนังสือมอบอำนาจถือเป็นพินัยกรรมได้หรือไม่ ศาลวินิจฉัยกรณีโอนทรัพย์มรดกและสิทธิของทายาทตามพินัยกรรมโดยชอบด้วยกฎหมาย
ค่าสินไหมจากบริษัทประกันภัยต้องหักจากความรับผิดของผู้ก่อเหตุหรือไม่ในคดีอุบัติเหตุถึงแก่ความตาย
สัญญาขายฝากที่ดินเป็นโมฆะเพราะสำคัญผิดในราคา ตามกฎหมายแพ่งมาตรา 156
บัตรเดบิตถูกลักใช้ ร้านค้าไม่ตรวจลายมือชื่อ ธนาคารรับผิด 3 ใน 4(ฎีกาที่ 4568/2566)
สิทธิของรัฐในการติดตามเงินงบประมาณคืนจากผู้รับเงินโดยผิดหลง(ฎีกา 4569/2566)
วัสดุก่อสร้างเป็นของใครเมื่อเลิกสัญญา? ผู้รับเหมาฟ้องเรียกค่าเหล็กได้ไหม ศาลวินิจฉัยสิทธิในงานก่อสร้างและทรัพย์สิน
ผู้ว่าจ้างบอกเลิกสัญญาจ้างทำของได้หรือไม่ เมื่อความล่าช้าไม่ได้เกิดจากผู้รับจ้างฝ่ายเดียว และต้องคืนเงินล่วงหน้ากับหนังสือค้ำประกันอย่างไร
เรียกค่าเสียหายจากการรื้อถอนอาคารได้แค่ไหน? ค่าเช่า ค่าซ่อม คิดอย่างไรตามกฎหมายละเมิด และอะไรเรียกไม่ได้
เพิกถอนคำชี้ขาดอนุญาโตตุลาการกรณีความประมาทเท่ากัน (ฎีกา 145/2568)
ความรับผิดของผู้ครอบครองรถ (ประกัน, เมาสุรา)ค่าสินไหมทดแทน (ฎีกา 1953/2567)
ชดใช้คืนเงิน เลิกสัญญา & ห้ามกำหนดค่าเสียหายเชิงลงโทษ,กฎหมายผู้บริโภค(ฎีกา 2019/2567)
ประเด็นเรื่องการจับฉลากแบ่งมรดกโดยไม่มีทายาทครบทุกคน
คำพิพากษาศาล(ฎีกาที่ 3373/2567): *ค่าธรรมเนียมค้ำประกัน บสย. และความรับผิดของลูกหนี้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 816
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4442/2567: สมาชิกสหกรณ์ยังมีหนี้ค้างชำระ ไม่มีสิทธิลาออกและขอถอนเงินค่าหุ้น
ปิดกั้นทางสาธารณะผิดหรือไม่? วิเคราะห์สิทธิในทรัพย์ส่วนกลางอาคารชุด vs สาธารณสมบัติของแผ่นดิน และผลกฎหมายปรับเป็นพินัย
การรับช่วงสิทธิคืออะไร การรับช่วงสิทธิหมายความว่าอย่างไร
ค่าสินไหมทดแทนเพื่อที่เขาต้องขาดแรงงาน
ค่าเสียหายที่คู่สัญญาได้ตกลงกันไว้ล่วงหน้าให้ชดใช้ให้แก่กัน